Hoe de M5 aanpak werkt



Korte beschrijving van het proces



We starten het traject op school meestal met een dag waarop alle leerlingen en hun ouders geïnformeerd worden.

 

Vanaf die dag kan iedereen via een knop op de website van school zijn of haar zorg(en) melden. Meldingen zijn vertrouwelijk, maar niet anoniem. 

 

Leerkrachten/mentoren zien de meldingen voor hun eigen groep/klas. Zij focussen niet op incidenten, maar kijken naar gedragspatronen binnen de groep. De leerkrachten/docenten lossen dagelijkse incidenten uiteraard ondertussen wel op zoals ze dat gewend zijn. 

 

Op dramatische meldingen wordt discreet gereageerd, maar in principe wordt de data over een periode van drie tot vier weken verzameld. Langzamerhand wordt duidelijk wat er zoal speelt.

 

Via klassenrondes wordt in de groep/klas besproken wat er zichtbaar wordt. Dat gebeurt altijd zonder namen van melders, zonder verwijzing naar incidenten. 

 

Iedereen wordt daarbij ont-schuldigd. Niemand pest omdat hij of zij dat wil, maar je glijdt soms geleidelijk in een negatief patroon. Omdat een school geen kind laat zakken, wordt juist aan de pesters hulp geboden om te stoppen. De hulp die geboden wordt is niet gericht op uitsluiting van een 'pester', maar juist op het insluiten. Feitelijk op het bieden van veiligheid. 

 

De gesprekken tijdens de klassenrondes worden per keer eerlijker. Het is bijzonder als leerlingen na een aantal maanden ook over zichzelf zaken beginnen te melden. Dat is een feestje om mee te maken. 

 

De op macht en angst gebaseerde informele hiërarchie in een groep, verandert geleidelijk. Eerst leggen de meepesters hun rol neer en als er sprake is van een typische hoofdpester, uiteindelijk ook de hoofdpester. Het moment waarop dat gebeurt is de rest van de groep al zo stevig, dat de pester zijn of haar gedrag direct vergeven wordt.

 

Leerlingen willen geen wraak. Ze willen het fijn met elkaar hebben.  



Eerst pesten stoppen, dan pesten voorkomen


Bij het integreren van de M5 aanpak op een school, maken we onderscheid tussen de 'curatieve fase' en 'permanente preventie'.

 

In de curatieve fase wordt zichtbaar wat er speelt. Leerlingen die structureel over de grens van anderen gaan, worden aangesproken en zonodig geholpen om te stoppen. Het feit alleen al dat school dit proces zonder schuld en straf maandelijks doorloopt en het 'pesten' niet spannend maakt, zorgt feitelijk voor de belangrijkste verandering. Leerlingen die hun nek niet durfden uit te steken, melden wat hen dwars zit. Het maandelijkse gesprek in de klas over leerlingen die door hun gedrag opvallen, verstoort de op macht gebaseerde pikorde in de groep. Panelen beginnen te schuiven. Gezonde leiders nemen voorzichtig een andere positie in. 

 

De leerlingen die vast zitten in hun pestgedrag, kunnen pas veranderen als de wereld om hen heen is veranderd. Dat is waarom we tijdens de curatieve fase feitelijk niet op het gedrag van individuele leerlingen sturen, maar op het creëren van een sociaal veiligere context. Als de volwassenen het veiliger maken, is het minder nodig om te pesten. In de curatieve fase wordt derhalve stapje voor stapje gewerkt aan het verhogen van de veiligheid. Op het moment dat je in een groep voelt dat de omslag heeft plaats gevonden en de meldingen in de MeldBox bevestigen dat beeld, wordt ook de leerling die structureel pest gevraagd om te stoppen. Niet stoppen is dan geen optie meer.


Als de leerlingen die structureel pestgedrag vertoonden gestopt zijn, schakelt een school over naar het preventief gebruik van de aanpak. De aanpak is dan geïntegreerd in het beleid en het dagelijks handelen van leerkrachten/docenten.



Meer over de M5 aanpak op de volgende pagina's :